W Narodowym Instytucie Onkologii podsumowano pierwsze miesiące funkcjonowania Polish Cancer Mission Hub (PCMH) – pierwszej tego typu struktury w Europie. Hub powstał, aby integrować europejskie działania w obszarze onkologii z inicjatywami krajowymi wynikającymi z Narodowej Strategii Onkologicznej oraz wzmacniać współpracę pomiędzy środowiskami zaangażowanymi w rozwój nauki i nowoczesnej opieki onkologicznej w Polsce.
Pierwszy taki hub w Unii Europejskiej
Działalność PCMH została oficjalnie zainaugurowana w maju w Warszawie, w ramach projektu ECHoS – Establishing Cancer Mission Hubs: Networks and Synergies, finansowanego przez Komisję Europejską z programu Horizon Europe. Celem projektu ECHoS jest stworzenie i skoordynowanie sieci krajowych Hubów Mission Cancer we wszystkich państwach członkowskich UE, wspierających wdrażanie Europejskiego Planu Walki z Rakiem oraz inicjatyw Mission Cancer.
Jak podkreśla prof. Iwona Ługowska, Pełnomocnik Dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii ds. Współpracy Międzynarodowej i kierująca PCMH:
Hub powinien integrować środowisko, a nie zastępować istniejące struktury. Już na starcie naszej działalności widzimy, że taki przekaz zyskał zaufanie wielu partnerów.
Diagnoza potrzeb i wyznaczanie priorytetów
Pierwsze miesiące działalności PCMH poświęcono identyfikacji kluczowych potrzeb i wyzwań polskiej onkologii. Zorganizowano cykl warsztatów z udziałem przedstawicieli całego ekosystemu onkologicznego: organizacji pacjentów, klinicystów, naukowców, administracji publicznej oraz sektora farmaceutycznego i medtech. Centralnym punktem dyskusji był dobrostan pacjenta.
Dzięki warsztatom powstały pierwsze listy priorytetów, które stanowią podstawę dla dalszych prac Hubu. Warsztaty pokazały, że wspólna praca różnych środowisk pozwala szybko ujawnić realne potrzeby systemu i sfery wymagające interwencji. Zidentyfikowano luki systemowe, bariery we wdrażaniu innowacji, obszary wymagające organizacyjnego lub legislacyjnego wzmocnienia oraz potrzeby edukacyjne. To stworzyło solidny fundament pod dalsze działania Hubu – mówi Lidia Dyndor z Biura Współpracy Międzynarodowej NIO-PIB, odpowiedzialna w hubie za działania administracyjne.
Rosnące znaczenie PCMH na arenie międzynarodowej
Aktywność PCMH od początku spotyka się z dużym zainteresowaniem międzynarodowym. Już dzień po inauguracji zespół Hubu uczestniczył w Cancer Mission Fairs, gdzie zaprezentowano drogę, jaką Polska przeszła, aby uruchomić pierwszą w Europie strukturę tego typu. PCMH został tam wskazany jako model referencyjny dla innych państw członkowskich.
Przedstawiciele Hubu brali również udział w inauguracjach kolejnych europejskich Cancer Mission Hubów – w Grecji oraz w Finlandii – dzieląc się doświadczeniami w zakresie budowania struktur i angażowania interesariuszy. Perspektywa PCMH była prezentowana także m.in. podczas Kongresu Onkologii Polskiej, konferencji ESMO w Berlinie oraz XXIX Gliwice Scientific Meetings.
Znaczącym wyróżnieniem było zaproszenie do Brukseli na Town Hall Meeting, gdzie prezentacja PCMH spotkała się z uznaniem Komisji Europejskiej i przedstawicieli europejskich instytucji.
Bardzo często jesteśmy pytani o nasze pierwsze doświadczenia: jak stworzyliśmy Hub, jak rozpoczęliśmy działania, jak angażujemy środowiska. Widzimy realne zainteresowanie naszą pracą w Europie i chętnie dzielimy się wiedzą, bo sukces tej inicjatywy zależy właśnie od uczenia się od siebie nawzajem – podkreśla Agnieszka Janowska, kierująca Biurem Współpracy Międzynarodowej NIO.
Konferencja PCMH i dalsze kierunki rozwoju
Podsumowaniem pierwszego etapu działalności była konferencja Polish Cancer Mission Hub, która odbyła się 5 grudnia 2025 r. w Narodowym Instytucie Onkologii. Spotkanie zgromadziło wszystkie grupy interesariuszy polskiej onkologii i potwierdziło silne wsparcie instytucji publicznych dla inicjatywy.
Podczas konferencji zaakceptowano trzy kluczowe grupy zadaniowe (Task Forces): Patient Pathway (Ścieżki Pacjenta), Clinical Trials (Badania Kliniczne) oraz Digital Medicine (Medycyna Cyfrowa). Wyraźnie wybrzmiał także głos pacjentów, w tym apel o wdrożenie inicjatywy Right to Be Forgotten, mającej na celu ochronę osób po chorobie nowotworowej przed dyskryminacją, m.in. w dostępie do usług finansowych.
Dzięki współpracy PCMH z zespołem Narodowej Strategii Onkologicznej mamy szansę uzupełnić nasze działania o inicjatywy europejskie, respektując specyfikę krajowego systemu – podkreślił prof. Piotr Rutkowski, pełnomocnik dyrektora NIO ds. Narodowej Strategii Onkologicznej.
Konferencja potwierdziła, że PCMH jest potrzebną i oczekiwaną platformą współpracy. Wskazano również na pilną potrzebę wspólnego tworzenia ścieżek dla chorych, w tym – jako uzupełnienie Narodowej Strategii Onkologicznej – dla pacjentów z nowotworami rzadkimi, przy współpracy z siecią EURACAN.
Fakt, że to właśnie Polsce powierzono utworzenie pierwszego Hubu w Europie, jest wyrazem ogromnego zaufania. Dla nas to misja, którą realizujemy z pełnym zaangażowaniem – podsumowuje prof. Beata Jagielska, Dyrektor NIO-PIB.
Działalność Polish Cancer Mission Hub potwierdza rosnącą rolę Narodowego Instytutu Onkologii jako ośrodka koordynującego rozwój nowoczesnej, zintegrowanej i innowacyjnej opieki onkologicznej w Polsce i Europie.
Zdjęcia: komunikat prasowy NIO-PIB
