7 października 2026 roku w Regionalnym Centrum Medycyny Cyfrowej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie uruchomiono nowoczesny biobank. Będzie on centralnym repozytorium materiału biologicznego dla uczelni i szpitali, wspierając rozwój zaawansowanych badań biomedycznych, diagnostyki i medycyny spersonalizowanej.
– Biobank to kolejny element wielkiego projektu, jakim jest Regionalne Centrum Medycyny Cyfrowej. Krok po kroku uruchamiamy jego poszczególne części, budując wraz z Centrum Wsparcia Badań Klinicznych i Centrum Transferu Technologii zaplecze, które będzie napędzać rozwój naukowy naszej uczelni. Dziś jesteśmy gotowi do pozyskiwania, przetwarzania i archiwizowania materiału biologicznego, który będzie wykorzystywany w badaniach naukowych – mówił prof. Leszek Domański, rektor Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.
Nowoczesna infrastruktura i kontrola jakości
Biobank gromadzi materiał biologiczny pochodzenia ludzkiego, m.in. krew, osocze, surowicę, tkanki, komórki oraz izolaty DNA i RNA. Próbki są ewidencjonowane w systemie informatycznym zapewniającym ich identyfikowalność i powiązanie z danymi klinicznymi oraz wynikami analiz laboratoryjnych i molekularnych. Materiał pozyskiwany jest na podstawie świadomej zgody dawców, a dane osobowe podlegają pseudonimizacji.
Próbki przechowywane są w kontrolowanych warunkach, w pięciu zakresach temperaturowych: od +4°C do −196°C, w tym w ciekłym azocie. Biobank stosuje ujednolicone procedury operacyjne i jest w trakcie uzyskiwania akredytacji zgodnej z międzynarodową normą ISO 20387.
– Chcemy, aby w naszym regionie powstało pełne zaplecze technologiczne umożliwiające prowadzenie badań z wykorzystaniem najnowocześniejszych metod, w tym sekwencjonowania nowej generacji. Biobank daje nam możliwość zachowania kontroli nad materiałem biologicznym od momentu jego pobrania aż po analizę, a jednocześnie pozwala bezpiecznie przechowywać próbki i związane z nimi dane – podkreślał prof. Andrzej Ossowski, prorektor ds. technologii medycznych PUM i dyrektor Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej.
Wsparcie dla onkologii i medycyny spersonalizowanej
Jednym z priorytetowych obszarów działalności biobanku będzie onkologia. Zgromadzone próbki, powiązane z danymi klinicznymi, umożliwią prowadzenie badań nad biomarkerami, mechanizmami rozwoju chorób oraz odpowiedzią na leczenie. Infrastruktura wesprze również rozwijany na PUM program oncofertility, dotyczący zabezpieczania płodności pacjentów onkologicznych przed terapiami mogącymi ją ograniczyć, m.in. poprzez kriokonserwację komórek rozrodczych i tkanek.
Biobank ma służyć nie tylko uczelni i szpitalom klinicznym, lecz także wspierać współpracę z innymi jednostkami naukowymi i medycznymi w regionie oraz poza nim. Kolejnym etapem rozwoju będzie uruchomienie drugiej lokalizacji w powstającym przy USK nr 1 Centrum Medycyny Translacyjnej.
Od próbki biologicznej do danych genomicznych
Biobank stanowi część szerszej infrastruktury Regionalnego Centrum Medycyny Cyfrowej, integrującego kompetencje z zakresu genomiki, epigenomiki, bioinformatyki i analizy danych medycznych. Materiał biologiczny będzie wykorzystywany w zaawansowanych badaniach, a powstałe w ich wyniku dane molekularne będą mogły być bezpiecznie przechowywane i udostępniane w ramach Polskiego Węzła Europejskiego Archiwum Genomów (FEGA), do którego PUM dołączył.
Uruchomienie biobanku to inwestycja w długoterminowe zaplecze naukowe, które może przyspieszyć badania nad mechanizmami chorób, rozwój nowych metod diagnostycznych oraz poszukiwanie bardziej spersonalizowanych sposobów leczenia.
