Zmiana wynika z postępu medycyny i rosnącej wiedzy na temat roli wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) w rozwoju raka szyjki macicy. Test HPV HR jest badaniem molekularnym, charakteryzującym się znacznie wyższą czułością niż tradycyjna cytologia.
Zastąpienie klasycznej cytologii testem HPV służy zwiększeniu czułości badania. Test HPV jest badaniem molekularnym. Czułość tego badania wynosi ponad 90 proc. Cytologia polega na ocenie komórek pod mikroskopem i jej czułość to tylko 60-70 proc. Oznacza to, że w przypadku cytologii mamy dużo więcej wyników fałszywie dodatnich i fałszywie ujemnych – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Rafał Tarkowski, Kierownik I Kliniki Ginekologii Onkologicznej i Ginekologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 1 w Lublinie oraz konsultant wojewódzki w dziedzinie ginekologii onkologicznej.
Badanie wygląda tak samo jak cytologia
Nowe rozwiązanie nie oznacza zmian dla pacjentek w sposobie pobierania materiału do badania. Wymaz pobierany jest identycznie jak podczas cytologii płynnej.
Pobieramy wymaz szczoteczką z szyjki macicy na podłoże płynne – tak jak do cytologii płynnej (LBC). Z tej samej próbki możemy wykonać test HPV i cytologię. Różnica w programie profilaktyki polega na tym, że u pacjentek u których nie stwierdzamy HPV nie wykonujemy cytologii; robimy ją z tej samej próbki tylko u pacjentek z dodatnim wynikiem HPV wysokiego ryzyka (HPV HR) – wyjaśnia prof. Rafał Tarkowski.
Program skierowany jest do kobiet w wieku od 25 do 64 lat, które mogą wykonać badanie bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Większa skuteczność i rzadsze badania
Jedną z najważniejszych korzyści wynikających z zastosowania testu HPV HR jest możliwość wydłużenia odstępów między kolejnymi badaniami u kobiet z wynikiem ujemnym.
Dzięki wysokiej czułości testu, jeśli nie wykryto obecności wirusa HPV wysokiego ryzyka, kolejne badanie zalecane jest dopiero po pięciu latach. To dłuższy okres niż w przypadku cytologii, którą należało wykonywać co trzy lata.
Dalsza diagnostyka przy dodatnim wyniku
W przypadku wykrycia wirusa HPV wysokiego ryzyka możliwe jest przeprowadzenie dalszej diagnostyki na podstawie tej samej próbki materiału.
Z kolei u pacjentek, u których stwierdzono HPV, wykonujemy cytologię (z tej samej próbki), a dalsze postępowanie (diagnostyka pogłębiona) jest uzależniona od stwierdzonego typu wirusa oraz stwierdzonych zmian cytologicznych. Pacjentki takie wymagają kolposkopii, a czasami biopsji celowanej szyjki macicy – mówi prof. Rafał Tarkowski.
Krok w stronę skuteczniejszej profilaktyki
Wprowadzenie testu HPV HR jako podstawowego badania przesiewowego to istotna zmiana w profilaktyce raka szyjki macicy. Dzięki nowoczesnej diagnostyce możliwe jest wcześniejsze wykrywanie kobiet znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka, a tym samym skuteczniejsze zapobieganie rozwojowi choroby.
