W Lublinie powstał unikalny model współpracy cywilno-wojskowej, który może stać się wzorem dla całego kraju. „Most Zdrowia i Obrony” to wspólny projekt Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 4 i 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Celem jest przygotowanie systemu, który w razie sytuacji kryzysowej: wojny, katastrofy czy pandemii, pozwoli działać szybciej, skuteczniej i bez chaosu.
Wspólne szkolenie i realne ćwiczenia
Idea projektu zrodziła się z prostego założenia: żołnierze i personel medyczny mają wspólny cel – chronić życie i zdrowie ludzi. Aby robić to skutecznie, muszą się poznać i nauczyć współpracy zanim pojawi się kryzys.
W ramach „Mostu Zdrowia i Obrony” w USK nr 4 powołano Zespoły Wsparcia Logistyki, złożone z przeszkolonych żołnierzy 2 LBOT. Ich zadaniem jest wspomaganie szpitala w sytuacjach nadzwyczajnych, od ewakuacji pacjentów po logistykę dostaw i organizację zaplecza technicznego.
Program obejmuje nie tylko szkolenia wojskowych z zasad funkcjonowania szpitala, ale także ćwiczenia praktyczne. Żołnierze poznają topografię budynków, uczą się współpracy z personelem, zasad transportu pacjentów między oddziałami oraz wsparcia apteki szpitalnej.
To nie teoria, lecz działanie w realnych warunkach – podkreśla Wojciech Dzikowski, pełnomocnik rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, pełnomocnik rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie ds. kontaktów z otoczeniem społecznym w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa.
W czerwcu 2025 roku przeprowadzono duże ćwiczenie symulacyjne, w ramach których poszerzono bazę łóżkową i częściowo ewakuowano oddziały. Przy tym szpital działał normalnie, a personel został poinformowany o manewrach zaledwie godzinę wcześniej, by zachować realizm.
Zaangażowanie WOT pozwala skoncentrować się personelowi szpitala na leczeniu pacjentów.
Rezultat? Przede wszystkim bezcenne obserwacje i wnioski. Wszystkie zadania przebiegły sprawnie, warto podkreślić, że zadania stricte logistyczne (transport i lokacja łóżek, ewakuacja oddziałów) przeprowadzono bez konieczności angażowania personelu medycznego. Żołnierze sami przygotowali i rozdysponowali dodatkowe łóżka, zachowując pełną zgodność z obowiązującymi procedurami.
To jeden z mierzalnych efektów realizacji porozumienia o współpracy między UM w Lublinie a Dowództwem Wojsk Obrony Terytorialnej, mającego swoje początki już w 2019 roku, a także jedno z dziesiątków działań podejmowanych wspólnie z 2 Lubelską Brygadą Obrony Terytorialnej – podkreśla W. Dzikowski.
Wsparcie, które odciąża i buduje zaufanie
Korzyści z projektu są wielowymiarowe. Szpital zyskuje przeszkolonych ludzi gotowych do działania w sytuacjach kryzysowych, a żołnierze – wiedzę i doświadczenie, które można wykorzystać w całym kraju. Część uczestników programu zasiliła nawet szeregi szpitalnego personelu.
Współpraca cywilno-wojskowa to także element budowania zaufania społecznego. Obecność wojska w placówkach medycznych nie budzi dziś niepokoju, lecz poczucie bezpieczeństwa. Pacjenci widzą, że system działa, a instytucje nie czekają na kryzys, lecz przygotowują się do niego zawczasu.
Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 4 to największy szpital w regionie, z 36 oddziałami i blisko 800 łóżkami. Położony w pobliżu granicy z Ukrainą i w sąsiedztwie Portu Lotniczego Lublin, pełniącego funkcję centrum logistycznego NATO, jest naturalnym miejscem do takich działań. To przestrzeń, w której teoria spotyka się z praktyką – mówi Michał Szabelski, dyrektor szpitala.
Model, który warto powielać
„Most Zdrowia i Obrony” to pierwsze w Polsce tak systemowe połączenie potencjału uczelni medycznej, szpitala klinicznego i Wojsk Obrony Terytorialnej. Projekt pokazuje, że w nowoczesnej ochronie zdrowia bezpieczeństwo pacjenta nie kończy się na sali operacyjnej – zaczyna się od planowania, procedur i ćwiczeń.
Zgodnie z decyzją Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej, pilotaż przeprowadzony w Lublinie stał się wzorem dla podobnych przedsięwzięć w innych brygadach.
Lublin stał się więc laboratorium współpracy cywilno-wojskowej, której efekty mogą wkrótce objąć cały kraj. Centrum Symulacji Medycznej UM w Lublinie jest pełnowymiarowym szpitalem symulacyjnym ze wszystkimi oddziałami i infrastrukturą. Umożliwia to realizację autorskiego, opracowanego wspólnie z 2 LBOT programu szkoleniowego dla innych podmiotów w warunkach maksymalnie zbliżonych do rzeczywistych.
Uczestnicy projektu realizują dalsze szkolenia, m.in. kursy dla sanitariuszy szpitalnych, czy kursy Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy.
Zgodnie z decyzją Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej, pilotaż przeprowadzony w Lublinie stał się wzorem dla podobnych przedsięwzięć w innych brygadach. 2 Lubelska Brygada OT była pierwszą jednostką, która wdrożyła ten model współpracy, a wypracowane wnioski stanowią dziś podstawę dalszego doskonalenia programów szkoleniowych WOT w całym kraju.
Marcin Malinowski
Komentarze:
Wojska Obrony Terytorialnej są formacją o ogromnym potencjale ludzkim. Znajdziemy w nich przedstawicieli każdego zawodu pochodzących ze społeczności lokalnej. W naszym szpitalu niezależnie od naszych działań są już teraz zatrudnieni żołnierze WOT. W trakcie realizacji projektu kilku kolejnych znalazło stałe zatrudnienie w USK4. To bezsprzecznie buduje potencjał gotowości do działania w warunkach kryzysowych. Sformowanie Zespołów Wparcia Logistyki i przeprowadzone ćwiczenie jednoznacznie potwierdziły realny wpływ na podniesienie sprawności. Pokazuje to również, że wydajna współpraca personelu z żołnierzami jest nie tylko możliwa, ale i bardzo dobrze przyjmowana przez obie strony. W końcu wszyscy działamy dla dobra społeczeństwa, a w na połączeniu sił możemy wyłącznie skorzystać. – Wojciech Dzikowski, pełnomocnik rektora Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, szef projektu „Most Zdrowia i Obrony”
Wspólne ćwiczenia z żołnierzami WOT zostały zaprojektowane tak, by działać w codziennych warunkach funkcjonowania szpitala. Nie jako wydarzenie pokazowe, lecz jako realne przygotowanie do sytuacji nadzwyczajnych. W momencie kryzysu liczy się każdy człowiek, każda instrukcja i każda sekunda, dlatego budujemy mechanizmy współpracy już teraz. Dzięki temu szpital zyskuje wsparcie logistyczne i pewność, że nawet w warunkach nagłego zagrożenia możemy skupić się na tym, co najważniejsze: opiece nad pacjentem. – Michał Szabelski, dyrektor Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie
Dla żołnierzy 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej udział w tym przedsięwzięciu to coś znacznie więcej niż wsparcie logistyczne. To realne przygotowanie do działania w warunkach kryzysu – tam, gdzie liczy się bezpieczeństwo, czas, współpraca i gotowość do podjęcia decyzji.
Wspólne szkolenia z personelem medycznym pozwalają nam lepiej zrozumieć wzajemne potrzeby i procedury, a jednocześnie sprawdzić praktyczne rozwiązania, które w przyszłości mogą zdecydować o skuteczności działań w sytuacjach zagrożenia. Ćwiczenie to miało charakter pilotażowy, a jego rezultaty stały się podstawą do wprowadzenia podobnych szkoleń w innych brygadach Wojsk Obrony Terytorialnej. To dla nas ważne doświadczenie i dowód, że współdziałanie wojska i służb cywilnych realnie wzmacnia odporność państwa oraz bezpieczeństwo obywateli. – kpt. Marta Gaborek , oficer prasowy 2 Lubelskiej Brygady Obrony Terytorialnej
