Z okazji Światowego Dnia GIST, Narodowy Instytut Onkologii przypomina o znaczeniu wczesnego rozpoznania i nowoczesnych metod leczenia nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego. GIST (gastrointestinal stromal tumors) to rzadki typ nowotworu, który przez wiele lat pozostawał niezdiagnozowany lub był błędnie klasyfikowany jako inny rodzaj mięsaka. Jego objawy są często niespecyficzne i mogą być mylone z innymi schorzeniami przewodu pokarmowego, co znacznie utrudnia wczesną diagnostykę.
Dzięki postępowi w diagnostyce molekularnej, a także lepszemu zrozumieniu biologii tego nowotworu, leczenie GIST staje się coraz bardziej skuteczne. Przełomowym momentem w terapii było odkrycie mutacji w genach KIT i PDGFRA, które odpowiadają za niekontrolowany wzrost komórek nowotworowych. To odkrycie otworzyło drogę do opracowania nowoczesnych terapii celowanych, które znacząco poprawiają rokowania pacjentów.
Narodowy Instytut Onkologii, jako jeden z wiodących ośrodków w Polsce, zapewnia kompleksową opiekę pacjentom z GIST na każdym etapie choroby. Diagnostyka opiera się na zaawansowanych badaniach obrazowych i analizie molekularnej, pozwalającej na identyfikację charakterystycznych mutacji. Leczenie chirurgiczne pozostaje podstawową metodą postępowania, szczególnie w przypadkach, gdy możliwe jest usunięcie guza w całości. W sytuacjach bardziej zaawansowanych lub nieoperacyjnych stosuje się terapie celowane, które skutecznie kontrolują przebieg choroby.
W ostatnich latach nastąpił wyraźny postęp w farmakoterapii GIST. Leki takie jak imatynib, sunitynib, regorafenib, awapritynib czy ripretynib wykazują wysoką skuteczność w leczeniu również tych postaci choroby, które były oporne na wcześniejsze terapie. Dzięki nim możliwe jest osiągnięcie dłuższych okresów stabilizacji choroby, poprawa jakości życia i wydłużenie przeżycia pacjentów.
Narodowy Instytut Onkologii prowadzi również badania kliniczne, umożliwiając chorym dostęp do innowacyjnych terapii na wczesnym etapie ich rozwoju. Znaczącym krokiem w poprawie dostępności leczenia jest aktualizacja listy leków refundowanych – od 1 lipca 2025 roku poszerzona o kolejne terapie celowane dla pacjentów z GIST, w tym ripretynib, który może być stosowany w późniejszych liniach leczenia, gdy inne opcje zawodzą.
GIST najczęściej rozwija się w żołądku i jelicie cienkim, wywodząc się z komórek śródmiąższowych Cajala – tzw. naturalnych „rozruszników” przewodu pokarmowego. Objawy choroby, takie jak bóle brzucha, uczucie pełności po jedzeniu, krwawienia z przewodu pokarmowego czy niedokrwistość, są na tyle niespecyficzne, że łatwo je przeoczyć. Dlatego kluczowe znaczenie ma świadomość, regularna kontrola stanu zdrowia i szybkie zgłaszanie niepokojących objawów.
Światowy Dzień GIST to ważna okazja, by przypomnieć, jak istotna jest wczesna diagnostyka i indywidualne podejście terapeutyczne. Dzięki zaangażowaniu specjalistów i postępowi medycyny, coraz więcej pacjentów ma szansę na skuteczne leczenie i poprawę jakości życia.
Grafika: NIO. Tekst powstał na podstawie publikacji NIO.
